Bản đồ và ý nghĩa trong đời sống con người

Wednesday, 19/02/2020
Đăng bởi Đặng Văn Sơn

Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ của bề mặt Trái đất lên mặt phẳng thông qua một quy tắc toán học nhất định  (được gọi là phép chiếu bản đồ) và một hệ thống kí hiệu quy ước nhằm phản ánh sự phân bố, trạng thái và mối quan hệ tương quan giữa các đối tượng và hiện tượng có trên mặt đất trong tự nhiên. Nội dung trình bày trên bản đồ tùy thuộc vào nhiều yếu tố nhưng đều được lựa chọn và khái quát hóa để phù hợp với mục đích sử dụng của bản đồ.

Bản đồ thế giới 

 

Tấm bản đồ đầu tiên mà loài người biết đến được vẽ trên một miếng đất sét ở Ai Cập hơn 4000 năm trước đây và sau này đã bị thiêu hủy trong một đám cháy. Thời cổ, những người chủ đất vẽ bản đồ ranh giới những thửa đất của mình và những vị hoàng đế thì dùng bản đồ để phân chia đường biên giới của quốc gia mình. Những cuộc hành trình để thám hiểm, buôn bán, truyền đạo… cho đến những bản vẽ về khu vực cư trú của mình được người cổ xưa ghi chép và vẽ lại giúp con người mở rộng tầm nhận thức về thế giới, về những hiện tượng tự nhiên xung quanh đầy đủ và phong phú hơn. Những bản vẽ sơ khai của bản đồ đến nay còn lại không nhiều nhưng là những tài liệu vô giá cho công tác nghiên cứu về khoa học bản đồ.

Trải qua nhiều thế kỉ, công nghệ ngày càng phát triển, đã có rất nhiều thể loại bản đồ với những định dạng khác nhau ra đời phục vụ đời sống con người như bản đồ du lịch, bản đồ hành chính, bản đồ chuyên đề, quả địa cầu, atlas - tập bản đồ, cơ sở dữ liệu GIS, bản đồ điện tử, webgis.

Việc phân loại bản đồ có ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn rất lớn đối với công tác sản xuất bản đồ cũng như trong công tác sử dụng và bảo quản bản đồ. Về cơ bản, bản đồ được phân loại theo 3 tiêu chí sau:

1. Phân loại theo nội dung: có bản đồ địa lý chung và bản đồ chuyên đề. Bản đồ địa lý chung: là bản đồ địa lý biểu thị toàn bộ các yếu tố cơ bản của lãnh thổ, mức độ chi tiết phụ thuộc vào tỷ lệ và mục đích sử dụng, bản đồ địa hình chính là những bản đồ địa lý chung tỷ lệ lớn. Bản đồ chuyên đề: là bản đồ chỉ nói về một chuyên ngành, thể hiện chi tiết và thật đầy đủ một yếu tố (hoặc một số yếu tố) trong nội dung của bản đồ địa lý tổng quát, ví dụ: giao thông, điện lực hay thủy lợi… Các bản đồ chuyên đề phản ánh các hiện tượng tự nhiên hoặc xã hội rất đa dạng như: khí hậu, mật độ dân, kết cấu địa chất của lớp vỏ trái đất, phân vùng kinh tế...

2. Phân loại theo tỷ lệ: Phân ra làm tỷ lệ lớn, trung bình và tỷ lệ nhỏ. Tuy nhiên, sự phân loại này có tính chất tương đối, không cố định và phụ thuộc vào nhóm nội dung.

3. Phân loại theo mục đích sử dụng: Dùng để giải quyết những nhiệm vụ nhất định hoặc đáp ứng các đối tượng sử dụng nhất định. Thuộc vào loại này gồm có: bản đồ giáo khoa, bản đồ du lịch, bản đồ quân sự, bản đồ giao thông, bản đồ giáo dục bản đồ y tế…phục vụ các tính chất sử dụng khác nhau như bản đồ đóng tập, bản đồ treo tường hay bản đồ gấp

 

Bản đồ du lịch Việt Nam

 

Tóm lại, có rất nhiều cách để phân loại bản đồ nhưng dù phân loại theo tiêu chí nào thì bản đồ vẫn được đánh giá là công cụ hữu hiệu phục vụ cho cuộc sống con người, hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, tiết kiệm và chính xác đặc biệt trong thời đại công nghệ ngày càng phát triển như hiện nay.

Bình luận:
binh-luan

test

26/02/2020

Thông tin hữu ích

binh-luan

test

26/02/2020

Bài viết hay

Viết bình luận của bạn:
popup

Số lượng:

Tổng tiền: